Historie Spartan‎ > ‎

Wil Hartsuiker

EMSTENAAR BOUWT EEN MOOIERE EN BETERE SPARTAN DAN DE ENGELSE FABRIEK

Nieuwe Apeldoornse Courant - Zaterdag 16 November 1991

EMST -Iedereen herkent ze wel, die dromen over wat we nog eens in ons leven hopen te bereiken. Ze zijn vaak diep weggestopt en maar al te vaak hebben wij er al afstand van gedaan. Niet echter Emstenaar Wil Hartsuiker. Hij wist zijn jongensdroom tot werkelijkheid te brengen; het bouwen van zijn eigen old-timer. Een auto met het nostalgische uiterlijk van vervlogen jaren, maar met de moderne techniek van de jaren negentig: de Spartan Mk II.

Hoe komt een verzekeringsdeskundige,  met dat bekende “Zwitserlevengevoel”,  nu in dat hele andere wereldje van de automobiel-industrie terecht? Het antwoord is eigenlijk eenvoudig. Als zoon van een rijkspolitieman maakte hij al vele omzwervingen.  Bezocht de lagere school in Twello, de middelbare school in Den Haag en de ATS in  Apel-doorn, om vervolgens als semi-beroepsmilitair in Duitsland gestationeerd te worden. Daar behaalde hij zijn bul in de auto-techniek. Terug in Nederland wachtte hem een baantje als assis-tentbedrijfsleider bij een garage-bedrijf in Apeldoorn, maar toen een  schadeverzekeraar hem vroeg de overstap naar het verzekerings-bedrijf te maken, was de keuze snel gemaakt. Een carriere binnen het verzekeringsbedrijf lag dan ook voor de ambitieuze Hartsuiker in ‘t verschiet.
 

RACERIJ

Toch betekende deze overstap niet dat de voorliefde voor auto’s ook ineens van de baan was. Integendeel zelfs. Wil’s voorliefde voor-liefst snelle -auto’s bleef. Hij gooide zich met hart en ziel op de geldverslindende racerij, waarin Gijs van Lennep zijn instructeur in de formule V was en jongens als Arie Luyendijk tot zijn tegenstanders behoorde. Tot hij tijdens een race crashte. “Die crash was voor mij de reden om met de racerij te stoppen,”  vertelt Hartsuiker. “Er was altijd een spanningsveld tussen mijn hobby, mijn gezin~ m’n tweede was net geboren ~ en mijn werk. Ik moest eerst zowel in mijn gezin als in mijn werk tot rust komen. Toch kwam na enige tijd dat ‘gevoel’ weer boven. In 1979 kreeg Hartsuiker de kans een oude Spartan, een oorspronkelijk Engelse oldtimer, op de kop te tikken. “Zonder voorbeeld ben ik deze wagen gaan restaureren en heb ik alles weer in staat van nieuw terug gebouwd. Voor mij werd dit de invulling van een jongensdroom; op een bestaand chassis met componenten van andere auto’s je eigen produkt maken.”
 

IMPONEREND

Op aanraden van vrienden ging Hartsuiker met zijn gerestaureerde Spartan terug naar Engeland. “Ik zal die dag nooit meer vergeten. Het bezoek aan de Spartan-clubdag was bijzonder imponerend,” herinnert Hartsuiker zich. “Daar stonden maar liefst honderdnegentien Spartans op een rij. Die dag won mijn auto, tot mijn eigen grote verbazing, de eerste prijs van het concours d’Elegance en de eerste prijs van de nationale  en internationale deelnemers.” 

Voor Wil Hartsuiker was een nieuw  “leven” begonnen, met veel nieuwe vrienden. De racerij verdween definitief naar de achtergrond en nog menig keer zou Hartsuikers naam prijken op het ‘Spartan Owners Club  Best Car Shield’

Van de Spartan, een ontwerp van de nooit-afgestudeerde arts James McIntyre, die in de  jaren zeventig op basis van de Morgan, Triumph en MG zijn eigen sportwagen  samenstelde, was  ondertussen een vernieuwde versie ontworpen en Hartsuiker kreeg het advies deze vernieuwde Spartan zelf  te gaan bouwen. “In Engeland noemen ze de Spartan ook wel gekscherend een ‘poor-mans sportscar’, omdat de auto ook als bouwpakket leverbaar is. Dan kost deze ‘classic car’ inclusief  donorauto  en keuring amper 20.000 gulden, terwijl hij kant en klaar gekocht minstens het drievoudige kost.  De fabrikant vroeg of ik eventueel de lijn naar Nederland opnieuw wou opzetten. Het produkt voldeed niet, want er waren in al die jaren maar 27 bouwpakketten verkocht naar ons land. Ik heb daar eerst wel over na moeten denken, maar heb uiteindelijk wel ja gezegd.”

                           
                          
PERFECTIONIST

Het was noodzakelijk dat ik verbeteringen doorvoerde. Vooral wat betreft de emissie, de torsie-stijfheid en remvertraging voldeed het Engelse concept niet aan de Nederlandse eisen.”

Na twee jaar bouwen aan zijn droom, waarbij menig constructieprobleem opgelost moest worden en ook het naaiwerk achter de naaimachine door Hartsuiker niet geschuwd werd, was de auto zover dat hij voor het eerst de straat op mocht. In februari 1991 werd de type-goedkeuring aangevraagd en eind april was er dan die belangrijke dag van de keuring zelf in Lelystad. Zelfs vanuit Zoetermeer was er belangstelling. De heer Brinkman, in wie Hartsuiker een vakgenoot ontmoette en die de taak had ‘vreemde’ auto’s te bekijken en te beoordelen,  kwam speciaal naar Lelystad.

Hartsuiker; “Ik heb expres een typegoedkeuring aangevraagd en geen eenmalige keuring, zodat ook anderen  d.m.v. eenvoudige plaatselijke keuringen hun auto gekeurd kunnen krijgen.”

 
VERLENGSTUK

De vele uurtjes, alle zaterdagen en veel avonden werden anderhalf  jaar lang aan de bouw van de nieuwe Spartan besteed, bleken niet tevergeefs te zijn besteed. Na een spannende keuring kwam de Spartan met prima cijfers uit de bus. Zo goed zelfs, dat Hartsuiker voortaan zelf als verlengstuk van de Rijksdienst voor het Wegverkeer mag optreden; alle zelfbouw-Spartans moeten door hem goedgekeurd worden. Hiermee was Hartsuikers droom  geheel in vervulling gegaan. Ook nu nog is hij vol enthousiasme wanneer hij zijn verhaal, ondersteund met foto’s, vertelt. “In Engeland waren ze zo enthousiast over mijn verbeteringen van het model, dat ze deze ook voor de Engelse versie hebben overgenomen. Te gek eigenlijk he?  Een Nederlander die een Engelse oldtimer herontwerpt en dan ook nog op de Engelse markt komt.”

  

IMPORTEUR

Voor Wil Hartsuiker breken er nu drukke tijden aan. De fabriek heeft hem aangewezen als enige importeur van het Spartanbouwpakket in Nederland. “Nu dit in de publiciteit gebracht is, blijkt de belangstelling erg groot te zijn, zowel van de media -”een tv-omroep heeft al een optie en de Telegraaf  en de Autokampioen hebben er al een berichtje aan gewijd -als van verschillende particulieren.”

Voor de Emstenaar is er echter in eerste instantie geen commercieel belang. “Het gaat mij vooral om het clubbelang, om de gewone bouwers. (Hartsuiker had het plan een Spartan  Ownersclub op te richten.  Red.)  Daarom heb ik mijn auto expres in een kleine garage zonder professionele hulpmiddelen gebouwd. De Engelse handleiding heb ik helemaal vertaald en van opmerkingen en verbeteringen voorzien. Het chassis is zo compleet, dat een beetje handig en technisch iemand het zelf  moet kunnen maken. Iemand die een schroevedraaier, een sleutel en een hamer  (!) goed kan gebruiken, kan al heel veel doen. Het is net meccano, alles is voorgeboord. Je kunt hem zo in elkaar zetten. En als je in de problemen komt, kun je altijd een beroep op mij doen. Of Hartsuiker er in de toekomst zijn beroep van gaat maken, is onzeker. “Maar het zal een erg moeilijke keus voor mij worden wanneer ik er de kost mee zou kunnen verdienen

Voor wie zelf een Spartan wil bouwen, is de volgende informatie van belang:

Het bouwpakket van de Spartanfabriek kost fl. 10.000,- en omvat ondermeer chassis, aluminium beplatingen, ramen, spatborden, deuren, motorkap, kofferdeksel, dashbord en bekleding.  Daarnaast kocht Hartsuiker op de sloop  de voor- en achteras van een oude Ford Taunus. Kosten: fl. 250,- Verder werd er, eveneens op de sloop, een jonge Ford Sierra aangeschaft voor fl. 4500,-. De Ford Sierra wordt namelijk gebruikt als

donorauto en levert onderdelen als motor, versnellingsbak, pedalensectie,

stuurkolom, remsysteem, koelsysteem en uitlaatsystemen. Het voordeel van

deze constructie is dat bij technische storingen eenvoudig beroep op de Fordgarage gedaan kan worden en de auto aan alle huidige milieu-eisen voldoet. Wanneer bij de genoemde bedragen ook nog de kosten voor de keuringen en de BVB-belasting geteld worden, komt men op het totaal van: fl. 20.000,-. Wil Hartsuiker: “Maar dan heb je ook een wagen voor het leven. En wanneer je dan de weg op gaat, dan zul je merken hoe veel bekijks je hebt. In het begin is dat misschien wat vreemd, maar het went echt. Ze kijken namelijk niet naar jou, maar naar je Spartan.